 |
Θεματοφύλακας των παραδόσεων και αδιαμφισβήτητη πρωταγωνίστρια της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης, η Ελληνίδα αγρότισσα αποτελεί την αφανή ηρωίδα της υπαίθρου. Την 15η Οκτώβρη είθισται να γιορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα της Αγρότισσας. Μια γιορτή που περνά απαρατήρητη και επικεντρώνεται κυρίως σε μια ανακοίνωση της ΓΕ.Σ.Α.Σ.Ε.
Η ελληνίδα όμως αγρότισσα είναι εδώ και είναι αυτή που μπορεί για τη θέση της να έχουν γίνει βήματα, εξακολουθεί όμως να αντιμετωπίζει προβλήματα. Κυρίως εκείνο που χρειάζεται είναι στήριξη, γνώση και επιμόρφωση που πρέπει να της παρέχεται μέσα από διαρκείς και σταθερές διαδικασίες.
Αυτές οι κατακτήσεις είναι δυστυχώς ζητούμενες και πρέπει η πολιτεία να συμβάλλει για να γίνουν πράξη, γιατί τότε μόνο οι κάθε μορφής επέτειοι για τη γυναίκα δεν θα αποτελούν ένα μνημόσυνο, αλλά ευκαιρία απολογισμού και προβληματισμού για νέες κατακτήσεις, για να είναι σε θέση να συνεχίσει να προσφέρει.
Σε αντίθετη περίπτωση, χρόνο με το χρόνο, οι αγρότισσες θα μειώνονται και θα επιδιώκουν να βρουν διέξοδο σε άλλες απασχολήσεις, με πολλαπλές αρνητικές συνέπειες για την κοινωνία και την πολιτεία.
Τιμώντας την ημέρα αυτή, ο ΠτΘ επέλεξε να συζητήσει με μία αγρότισσα, την Δήμητρα Πατρωνίδου από την Αίγειρο. Μια γυναίκα που εδώ και χρόνια δουλεύει ακούραστα και ισάξια στο πλευρό του άνδρα της την αγροτική, η οποία αγνοεί, όπως και οι περισσότερες Ελληνίδες αγρότισσες, ότι η 15η Οκτώβρη είναι Παγκόσμια Ημέρα Αγρότισσας. Παρά το γεγονός ότι είναι από τις πλέον δραστήριες αγρότισσες ποτέ δεν άκουσε κανέναν να αναφερθεί σε αυτήν.
Μεγάλη και δύσκολη αγάπη η αγροτιά
ΠτΘ: Είστε αγρότισσα. Με ποιες δουλειές κυρίως ασχολείσθε;
Δ.Π.: Με όλες. Ασχολούμαι με ό,τι ασχολείται και ένας άνδρας και το οποίο αφορά στην αγροτική. Οργώνω, κάνω καλλιεργητή, σπέρνω, μετακομίζω πλατφόρμες, σωλήνες, παραδίδω στο εκκοκκιστήριο, γιατί παραδίδω βαμβάκια και στο όνομά μου. Είμαι αγρότισσα.
ΠτΘ: Πότε ξεκινήσατε να ασχολείστε με την αγροτική;
Δ.Π.: Ξεκίνησα να ασχολούμαι με την αγροτική το 1975 αφότου παντρεύτηκα. Προηγουμένως δεν πήγαινα στο χωράφι, παρόλο που η οικογένειά μου ήταν αγροτική και μάλιστα, όταν έτυχε να πάω δυο ή τρεις φορές, δεν έβλεπα την ώρα να φύγω! Σήμερα όμως που ασχολούμαι αγαπώ τόσο πολύ το χωράφι που δεν μπορώ να καθίσω στο σπίτι. Το μάτι μου είναι να πάω στα χωράφια και να δω σε τι κατάσταση είναι, αν ήρθε η ώρα να σκάψουμε ή να ραντίσουμε ή να ποτίσουμε ή να κάνουμε οποιαδήποτε δουλειά.
ΠτΘ: Πώς προέκυψε αυτή η αγάπη;
Δ.Π.: Η αγάπη μου αυτή προέκυψε μέσα από την καθημερινότητα. Ερχόμενη σε επαφή με τα φυτά έμαθα να τα αγαπώ και να αγαπώ γενικότερα αυτό με το οποίο ασχολούμαι.
ΠτΘ: Ασχολείστε με όλες τις δουλειές τις αγροτικές. Υπάρχει κάποια που να σας αρέσεις περισσότερο;
Δ.Π.: Όλες οι δουλειές με αρέσουν πολύ. Αγαπώ πολύ τη γη. Η κάθε μία έχει τη δική της χάρη. Βλέπεις το σποράκι να μπαίνει στη γη, το βλέπεις να φυτρώνει και το χαίρεσαι, το βλέπεις να μεγαλώνει και να βγάζει καρπό. Η όλη αυτή δημιουργία είναι πολύ όμορφη και παρακολουθώντας αυτά τα στάδια δένομαι περισσότερο με τη γη.
Η αγροτική του σήμερα
ΠτΘ: Είναι όμως περισσότερο απλοποιημένη σε σχέση με το χθες η αγροτική εργασία;
Δ.Π.: Είναι απλοποιημένη εξαιτίας των μηχανημάτων, αλλά πιστεύω πως για να ανταπεξέλθεις χρειάζεται να καλλιεργήσεις περισσότερα στρέμματα, γεγονός που συνεπάγεται περισσότερα μηχανήματα. Για να ξεπληρώσεις όμως τα μηχανήματα αναγκάζεσαι να νοικιάσεις χωράφια. Είναι ένας ολόκληρος κύκλος που ανεβάζει το κόστος. Γιατί, μη ξεχνάμε ότι και τα έξοδα παραγωγής είναι μεγάλα και η συγκομιδή έχει υψηλό κόστος. Η αγροτική έχει γίνει δυσκολότερη από άποψη οικονομική.
ΠτΘ: Σήμερα καλλιεργείται κυρίως βαμβάκι. Έχουν αλλάξει τα δεδομένα;
Δ.Π.: Βέβαια. Θυμάμαι την εποχή που το μαζεύαμε με το χέρι και παίρναμε και εργάτες για να βοηθήσουν. Σηκωνόμαστε από το πρωί στις 5 να πάρουμε τους εργάτες, να τους πάμε στο χωράφι να μαζέψουν βαμβάκι και έπρεπε κάποια στιγμή να τους πάμε καφέ ή φαγητό. Όλη την ημέρα ήμασταν από πίσω τους. Μπορεί να μην μάζευα βαμβάκι κουραζόμουν όμως περισσότερο, γιατί ήμουν όλη την ημέρα πίσω από τους εργάτες.
ΠτΘ: Ασχοληθήκατε και με άλλες καλλιέργειες;
Δ.Π.: Παλιότερα καλλιεργούσαμε και ντομάτες και λιγότερο καλαμπόκια. Καλλιεργούσαμε μέχρι και δεκαπέντε στρέμματα ντομάτα. Σταματήσαμε την παραγωγή γιατί ήταν πολυέξοδη απαιτούσε πολλά εργατικά χέρια. Δεν συνέφερε με την τιμή που είχε να καλλιεργείς, γιατί η τιμή ήταν χαμηλή, όπως και σήμερα είναι χαμηλή η τιμή του βαμβακιού.
ΠτΘ: Πιστεύετε ότι πρέπει να στραφούμε σε άλλη καλλιέργεια;
Δ.Π.: Πρέπει, αλλά δεν γνωρίζουμε σε ποια καλλιέργεια πρέπει να στραφούμε που θα έχει μέλλον.
ΠτΘ: Ενημερώνεστε για τις νέες καλλιέργειες;
Δ.Π.: Παρακολούθησα κάποια σεμινάρια τα οποία αφορούσαν στη βιολογική καλλιέργεια. Μας μίλησαν για το βιοντίζελ. Μετά την ενημέρωση κάποιος γεωπόνος έδωσε στον άνδρα μου να σπείρει δοκιμαστικά για να δούμε πώς είναι το φυτό, έκτοτε όμως κανείς δεν μας μίλησε για το θέμα αυτό. Κανείς δεν μας ενημέρωσε τίποτα για το θέμα οπότε παραμένουμε στην καλλιέργεια βαμβακιού.
ΠτΘ: Είναι ένας αγώνας διαρκής η αγροτιά;
Δ.Π.: Ναι είναι ένας αγώνας. Από το πρωί που θα σηκωθείς και κατά τη διάρκεια όλης της ημέρας, αλλά και της νύχτας, κοιτάζεις τον ουρανό για να μη βρέξει. Φέτος για παράδειγμα τα βαμβάκια μας είναι όψιμα, γιατί λόγω βροχοπτώσεων την άνοιξη διπλοσπείραμε, τώρα μαζεύουμε τα πρώιμα, αλλά τα όψιμα θα αργήσουν να ανοίξουν. Ακούμε από την τηλεόραση ότι θα βρέξει και στενοχωριόμαστε για το αν θα μπορέσουμε να μαζέψουμε, αλλά στενοχωριόμαστε γιατί μας έχουν βάλει, όπως λέγεται βέβαια, κάποιο πλαφόν, σύμφωνα με το οποίο θα πρέπει να παραδώσουμε κατά στρέμμα 170 περίπου κιλά. Θα πρέπει οπωσδήποτε να παραδώσουμε αυτά τα κιλά γιατί διαφορετικά δεν θα πάρουμε την επιδότηση που πέρσι ήταν 50 ευρώ, φέτος λένε ότι θα είναι 80. Αν δεν παραδώσουμε όμως το πλαφόν κατά στρέμμα, δεν θα μπορέσουμε να πάρουμε την επιδότηση και για αυτό στενοχωριόμαστε. Αν πιάσουν βροχές, δεν θα μπορέσουμε να μαζέψουμε τα βαμβάκια και ίσως δεν μπορέσουμε να συμπληρώσουμε το πλαφόν που χρειάζεται. Έτυχε και μια άλλη χρονιά που ίσχυε αυτό το καθεστώς των δικαιωμάτων, το οποίο δόθηκε το 2001-2002, να μην μπορέσουμε να μαζέψουμε βαμβάκι. Συγκεκριμένα, επειδή δεν μαζέψαμε το βαμβάκι από το δικό μου χωράφι όταν μας έδωσαν τα δικαιώματα, είχα έλλειμμα επτά στρέμματα, γιατί δεν παρέδωσα την τελευταία χρονιά. Έκανα δύο φορές ένσταση, πήρα και χαρτί από τον ΕΛΓΑ ότι ήρθαν και με αποζημίωσαν, γιατί δεν μάζεψα, αλλά δυστυχώς τα επτά στρέμματα δεν τα πήρα.
Είναι ένας διαρκής πόλεμος η αγροτιά. Σήμερα στενοχωριόμαστε για να μαζέψουμε τα βαμβάκια, μετά αν ταιριάσει ο καιρός για να οργώσουμε, μετά θα κοιτάζουμε πότε θα καλυτερεύσει ο καιρός για να κάνουμε τα χωράφια καλλιεργητή για να μπορέσουμε να κάνουμε ψιλό καλλιεργητή. Έρχεται η άνοιξη και οπωσδήποτε θα πρέπει να είναι δυο και τρεις φορές δουλεμένα τα χωράφια για να κάνουμε την ενσωμάτωση και να σπείρουμε βαμβάκια, μετά να τα ποτίσεις να φυτρώσουν, φυτρώνουν πρέπει να ραντίσεις για αγριάδες και χόρτα, να φρεζάρεις, να σκαλίσεις μέχρι τέλος Αυγούστου αγωνίζεσαι για αυτά και μετά ξεκινάς τον αγώνα να συγκεντρώσεις μέσα από τα χωράφια τις σωλήνες, τα καρούλια, τα δίκτυα, γιατί αναγκαζόμαστε να τα φέρουμε στο σπίτι επειδή υπάρχει κίνδυνος κλοπής. Λίγο κενό έχουμε το Σεπτέμβρη και εκείνο συνεχώς πάμε και βλέπουμε αν άνοιξαν τα βαμβάκια. Είμαστε πάντα επί ποδός για να δούμε αν άνοιξαν τα βαμβάκια ώστε να μπορέσουμε να πάρουμε τα χρήματά μας.
ΠτΘ: Πώς είναι οι τιμές φέτος στο βαμβάκι;
Δ.Π.: Από όσα ακούμε, η τιμή είναι 0,19 λεπτά προκαταβολή και η τελική τιμή λένε ότι θα είναι στα 0,27 λεπτά. Διάβασα σε εφημερίδα ότι η τιμή στη Λάρισα είναι 0,33 λεπτά στο νομό μας όμως αυτή η τιμή λέγεται.
ΠτΘ: Βγάζετε τα έξοδά σας;
Δ.Π.: Ποια έξοδα; Εάν δεν υπήρχαν οι επιδοτήσεις θα ήμασταν μέσα. Απορώ όμως γιατί μας βάζουν πλαφόν και γιατί ακόμη σπέρνουμε βαμβάκια, αφού τα έξοδα που κάνουμε για τα βαμβάκια τα έσοδα της παραγωγής δεν τα καλύπτουν! Για αυτό πρέπει να στραφούμε σε άλλες καλλιέργειες, αλλά το ερώτημα είναι πού να στραφούμε.
Η ελληνίδα αγρότισσα
ΠτΘ: Πώς κρίνετε τη σημερινή θέση της ελληνίδας αγρότισσας;
Δ.Π.: Εξετάζοντας το σήμερα με τη θέση που είχε παλιότερα, βήματα θα έλεγα ότι έχουν γίνει. Σήμερα σαφώς είναι καλύτερα και σε αυτό συμβάλλει η χρησιμοποίηση μηχανημάτων. Εκείνα τα χρόνια ήταν δύσκολη η κατάσταση, σήμερα είναι διαφορετικά. Για παράδειγμα, σήμερα αν βαριέσαι, έχεις το αυτοκίνητο και φεύγεις από το χωράφι, μπορείς να γυρίσεις σπίτι σου, να κάνεις ένα καφέ, να ξεκουραστείς και αυτός είναι και ένας λόγος που μου αρέσει η αγροτιά.
Από εκεί και πέρα όμως η αγρότισσα και γενικότερα ο αγρότης εξακολουθεί να έχει προβλήματα. Κάθε χρόνο ισχύει και κάτι διαφορετικό ακόμη και στο θέμα της παράδοσης βάμβακος. Υπήρχαν χρονιές που βγάζαμε βαμβάκια και υπήρχε το τονάζ παράδοσης μέχρι 280 κιλά. Πάνω από αυτά το έδινες πάμφθηνα. Φέτος ισχύει το αντίθετο. Βγάζουμε πολύ βαμβάκι δεν το θέλουν δεν βγάζουμε μας ζητούν να συμπληρώσουμε κιλά.
Από την άλλη ο αγρότης παλεύει και με τη γραφειοκρατία. Αν εξαιρέσουμε τη φετινή χρονιά που δεν χρειάζονται χαρτιά γιατί έχουν τα στοιχεία μας σε ηλεκτρονική μορφή, τα προηγούμενα χρόνια έπρεπε να συγκεντρώσεις ένα σωρό χαρτιά για να τα καταθέσεις.
Επίσης, εκείνο που θέλω να σημειώσω είναι ότι ο αγρότης δουλεύει πολύ, αλλά η σύνταξή του είναι μικρή. Σήμερα ένας αγρότης ή μια αγρότισσα που έχει πληρώσει είκοσι χρόνια στον ΟΓΑ στη μεγαλύτερη κατηγορία παίρνει σύνταξη περίπου 550 ευρώ. Είναι πολύ λίγα τα χρήματα και για τη δουλειά, αλλά και για τα χρήματα που έχει δώσει.
ΠτΘ: Σήμερα η θέση του αγρότη έχει δυσκολίες γενικά;
Δ.Π.: Σήμερα η θέση μας είναι δύσκολη. Το να δουλεύεις στα χωράφια είναι δύσκολο, δεν έχεις ωράριο, είσαι αναγκασμένος να δουλεύεις από το πρωί έως το βράδυ, ανά πάσα στιγμή της ημέρας επιβάλλεται να δεις τι γίνεται, με αποτέλεσμα να αποσυντονίζεσαι από τις δουλειές σου που αφορούν βέβαια τις δουλειές που έχει μια νοικοκυρά και πρέπει οπωσδήποτε να γίνουν.
ΠτΘ: κ. Πατρωνίδου, σας ευχαριστούμε πολύ.
Δ.Π.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.
Α.Π.
ΓΕ.Σ.Α.Σ.Ε: Στηρίζουμε την Ελληνίδα Αγρότισσα
Είναι σκληρά εργαζόμενη, μέσα σε αντίξοες συνθήκες και χωρίς ωράριο, συνήθως είναι και μάνα. Είναι η Ελληνίδα αγρότισσα, η οποία, μεσούσης της οικονομικής κρίσης και της ύφεσης στην οποία βρίσκεται η ελληνική γεωργία καλείται να σηκώσει ακόμη περισσότερα βάρη στους ήδη κουρασμένους ώμους της. Είναι η Ελληνίδα αγρότισσα η οποία όχι μόνο αποτελεί το στυλοβάτη της αγροτικής οικογένειας, αλλά διασφαλίζει τη λειτουργικότητα και την κοινωνική και οικονομική συνοχή στον αγροτικό χώρο, ενώ την ίδια ώρα συνήθως αποκλείεται από τα κέντρα λήψης των αποφάσεων.
Η ΓΕΣΑΣΕ με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Αγρότισσας δεσμεύεται ότι θα συνεχίσει να αγωνίζεται για τα δικαιώματα των αγροτισσών της ελληνικής περιφέρειας. Θα συνεχίσει να αγωνίζεται για την ισότιμη μεταχείριση των γυναικών της ελληνικής υπαίθρου σε ό,τι αφορά την ασφαλιστική και εργασιακή τους κατοχύρωση, τη συνδικαλιστική και επιχειρηματική τους δράση στις αγροτικές συνδικαλιστικές και συνεταιριστικές ενώσεις, καθώς και για την υλοποίηση των απαραίτητων υποδομών που απαιτούν οι συνθήκες της σύγχρονης κοινωνίας, όπως για παράδειγμα ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και βρεφονηπιακούς σταθμούς.
Η ισότιμη αντιμετώπιση της Ελληνίδας αγρότισσας δεν είναι απλώς ζήτημα ηθικής. Είναι ζήτημα ουσίας όχι μόνο για την επιβίωση της ελληνικής υπαίθρου, αλλά και για την ανάπτυξή της.
|
